Bài học 42: Phúc Âm Cộng Quan Của Cựu Ước

CÁC SÁCH TIN LÀNH CỘNG QUAN CỦA CỰU ƯỚC

 Trong chương nầy, chúng ta sẽ bắt đầu nhìn một cách tổng quát hai sách Exơra và Nêhêmi. Các sách nầy, cùng với Êxơtê là sách lịch sử sau thời kỳ nô lệ. Thời kỳ nô lệ tại Babylôn là một lằn ranh phân chia lịch sử Hêbơrơ. Trong thực tế, khi nghiên cứu các sách tiên tri, chúng ta sẽ thấy các sách nầy được phân loại như sau: Tiền nô lệ, trong nô lệ và hậu nô lệ. Exơra, Nêhêmi, và Êxơtê ghi lại giai đoạn lịch sử khi thời kỳ nô lệ đã kết thúc, mà trong đó các tiên tri hậu nô lệ đã viết, đã rao giảng, đã sống và đã chết.

Trở Về Từ Cảnh Lưu Đày Tại Babylôn.

Khi khởi sự đọc ba sách nầy, bạn cần hiểu là có ít nhất ba đợt hồi hương sau thời kỳ bị lưu đày. Sự trở về đầu tiên xảy ra khá sớm, ngay sau khi Siru Đại Đế cho phép. Tổng đốc Xôrôbabên và thầy tế lễ cả Giêsua đã lãnh đạo cuộc hồi hương nầy vào khoảng 537 TC. Đợt hồi hương đầu tiên có mục đích đặc biệt là tái xây dựng đền thờ. Chẳng bao lâu sau khi công việc được bắt đầu, dân sự bị chống đối và bắt bớ, đến nổi phải ngừng lại cho đến khi tiên tri Aghê và Xachari thúc giục họ phục hồi việc xây cất. Phần lớn là do sự khích lệ của hai nhà tiên tri nầy, công tác được tiếp tục trở lại, và đền thờ được hoàn tất vào năm 516 TC. Công việc kéo dài hai mươi mốt năm.

Vào năm 458 TC, Exơra lãnh đạo đợt hồi hương lần thứ nhì. Thầy tế lễ kiêm học giả nầy là một giáo sư Kinh Thánh lỗi lạc. Exơra đem đến một công tác năng động cho đền thờ. Việc nầy xảy ra 79 năm sau sự trở về lần thứ nhất và 58 năm sau khi đền thờ được hoàn tất. Mười ba năm sau sự trở về của Exơra, Nêhêmi lãnh đạo đoàn người hồi hương lần thứ ba. Mục đích của ông là xây dựng lại tường thành Giêrusalem. Tiên tri Malachi đã hỗ trợ Nêhêmi trong công việc nầy.

Sự Tương Đồng Giữa Exơra Và Nêhêmi.

Hai sách Exơra và Nêhêmi được gọi là “Các sách cộng quan của Cựu ước” vì nội dung hai sách có nhiều đoạn giống nhau. Chúng ta hãy cùng chú ý đến một vài điểm tương đồng sau đây:

• Cách dùng  tư  ngư  Hêbơrơ  của  ca  hai  sách  giống  nhau  đến  nỗi người ta cho rằng chúng có cùng một tác giả là Exơra.
• Chủ đề chính đều hướng về cùng một sự kiện trong lịch sử Hêbơrơ: Sự trở về từ cảnh nô lệ tại Babylôn. Chủ đề chính của hai sách đều đề cập đến công việc của Đức Chúa Trời khi cả hai ông còn sống: Tái xây dựng đền thờ Giêrusalem.
• Cả hai sách đều nhấn mạnh đến đường lối và nguyên tắc cần được tuân thủ khi con người dự phần vào công việc của Đức Chúa Trời.
• Hai sách đều cho chúng ta những mô hình quan trọng trong việc lãnh đạo. Mặc dù có sự khác nhau trong cách lãnh đạo và ân tứ lãnh đạo, cả hai ông đều là những lãnh tụ vĩ đại. Exơra vừa là thầy tế lễ vừa là văn sĩ, giảng dạy lời của Đức Chúa Trời. Công việc của Exơra chủ yếu là công tác mục vụ. Nêhêmi, một tín hữu, là một người xây dựng có đầu óc thực tiễn và thực tế.
• Cả hai người đều được xức dầu để đem đến sự phục hưng, rõ ràng đó là công việc của Đức Chúa Trời.
• Hai sách đều có những nét đại cương: Các chương đầu của mỗi sách nêu rõ việc phải làm, và khi được làm xong, dân sự lại lìa bỏ Đức Giêhôva. Exơra 9 và Nêhêmi 9 cũng cho thấy cách ăn ở của dân sự khiến cả hai lãnh tụ đau buồn. Nỗi lòng nầy được bày tỏ qua những lời cầu nguyện xưng tội, buồn rầu và ăn năn.
• Cả hai sách đều đề cập đến việc các vua ngoại bang cấp giấy phép, cho ta thấy Đức Chúa Trời tể trị và trợ giúp để công việc được hoàn thành qua dân sự của Ngài.
• Cả hai sách nầy đều kết thúc bằng một giọng điệu lạc quan đầy khích lệ về mặt thuộc

Những Bài Học Đặc Sắc Từ Exơra.

Mặc dù hai sách Exơra và Nêhêmi có nhiều điểm giống nhau, song chúng cũng có những điều khác biệt. Chúng ta hãy tìm hiểu thêm về Exơra. Khi nghiên cứu sách Exơra, tôi muốn chú trọng vào con người. Exơra nên được đặt ngang hàng với các vĩ nhân như Môise, Samuên và Đavít. Chức vụ của ông đem lại sự phục hưng quan trọng trong Lời của Đức Chúa Trời.

Exơra 7:10 chép “Vì Exơra đã định chí tra xét luật pháp của Đức Giêhôva, giữ làm theo, và dạy cho dân Ysơraên biết những luật pháp và giới mạng”. Câu Kinh Thánh nầy nêu lên cuộc đời của ông gồm ba giai đoạn. Một phần ba đầu tiên của cuộc đời Exơra là sự chuẩn bị cho hai phần ba còn lại. Ông ham thích học hỏi, tìm hiểu và chuyên tâm nghiên cứu Lời của Đức Chúa Trời. Phần giữa cuộc đời, ông đã dâng mình để sống theo Lời Chúa, áp dụng những gì Chúa đã dạy. Trong phần cuối đời, Exơra dâng mình để dạy Lời Chúa và cố vấn cho người khác về đường lối của Đức Chúa Trời.

Đó là một gương tốt để bạn biết cách sử dụng cuộc đời của mình. Tôi nghĩ một trong những nan đề trong việc dạy dỗ ngày nay là chúng ta có thể chuẩn bị người cho công tác dạy dỗ, nhưng họ chỉ có thể dạy lý thuyết mà thôi. Họ không thể thu hút người khác từ một bể chứa kiến thức. Vị thầy dạy tốt nhất là người đã dùng phần ba thứ nhì của đời mình để thực hành những gì đã học được trong phần ba thứ nhất của đời ông. Sau khi đã kinh nghiệm, thì phần ba sau cùng, ông có thể sử dụng để giảng dạy cách ích lợi.

Khi nghiên cứu sự góp phần của Exơra vào công việc Chúa, bạn có thể hiểu vì sao ông nên được xếp ngang hàng với Đavít, Samuên và Môise. Như tôi đã đề cập, Exơra được xem như là tác giả của các sách Sử ký, Exơra, Nêhêmi, và ông cũng là tác giả viết chương dài nhất trong Kinh Thánh, Thi thiên 119, có 176 câu. Trong 176 câu Kinh Thánh đó, cứ mỗi hai câu thì có một câu đề cập đến Lời Chúa. Qua đó, ta có thể thấy Exơra là người sốt sắng với Lời Chúa là dường nào.

Về mặt truyền thống, các học giả tin rằng khi Exơra đang còn trong cảnh nô lệ, không thể thực hiện được chức năng tế lễ trong đền thờ, thì ông đã thành lập nơi mà ngày nay ta biết là nhà hội, tương đương với lớp Trường Chúa Nhật hiện nay. Các học giả cũng tin rằng Exơra đã giữ một vai trò quan trọng trong việc sắp xếp thứ tự sách Cựu ước như đang có hiện nay. Ngoài những việc đó ra, ông đã hướng dẫn dân sự từ Babylôn trở về lần thứ nhì. Chính Exơra là người đã đem sự dạy dỗ năng động vào trong đền thờ, là nơi được tái xây dựng trước thời điểm đó. Ông đem trở về đúng một ban gồm các thầy tế lễ, các nhà thần học Do Thái, là những người cùng ông giảng dạy Lời Chúa sau đó.

Nguyên Tắc Và Kiểu Mẫu Cho Công Việc Của Đức Chúa Trời.

Sách Exơra cho chúng ta những bài học liên quan đến công việc của Đức Chúa Trời – Sau đây là một số nguyên tắc và kiểu mẫu:

Nguyên tắc thứ nhất: Khi cần thực hiện công việc Chúa thì chính Đức Chúa Trời sẽ là Đấng thúc đẩy và tác động tối cao (đối chiếu Rôma 11:36), là Nguồn Năng lực ở đằng sau công việc và mục đích là vì sự vinh hiển của Ngài. Căn cứ vào những câu đầu sách Exơra, tôi tin đó là cách mà ông đã đặt thứ tự ưu tiên cho công việc trong cuộc đời mình.

Nguyên tắc thứ nhì: Khi Đức Chúa Trời, Đấng Tác Động Tối Cao, muốn hoàn tất công việc của Ngài qua dân sự, Ngài sẽ hướng dẫn rõ ràng cho các cấp lãnh đạo là những người sẽ hoàn thành công việc đó.

Nguyên tắc thứ ba: Đức Chúa Trời, Đấng Tác Động Tối Cao và là Đấng Hướng Dẫn, sẽ cung cấp mọi điều cần thiết để hoàn thành công việc của Ngài. Đây là một nguyên tắc rất quan trọng, được nói rõ nhiều lần trong Kinh Thánh. Trong Mathiơ 6:33, Chúa Jêsus đã phán với các môn đồ Ngài, “Trước hết, hãy tìm kiếm nước Đức Chúa Trời và sự công bình của Ngài, thì Ngài sẽ cho thêm các ngươi mọi điều ấy nữa”. Khi chúng ta biết điều Chúa muốn chúng ta làm, và làm đúng theo ý Ngài, Ngài sẽ cung cấp mọi nhu cần để hoàn tất công việc Ngài.

Nguyên tắc thứ tư: Khi Đức Chúa Trời muốn hoàn thành công việc, Ngài không những cung cấp đủ nhu cầu, mà còn cung cấp cách dư dật, vượt quá những gì chúng ta cầu xin, thậm chí là vừa mới nghĩ đến thôi (xem Êphêsô 3:20). Trong mọi điều Exơra làm, những người hồi hương không những có đủ để hoàn tất công việc, mà còn có hơn điều họ cần để xây dựng lại đền thờ.

Nguyên tắc thứ năm: Khi bạn đang làm công việc của Đức Chúa Trời, hãy thận trọng, vì Satan sẽ tìm cách phá hoại việc tốt nhất mà bạn muốn làm cho Chúa bằng một điều gì đó cũng có vẻ như là tốt. Kẻ thù sẽ cố gắng làm chúng ta chệch hướng khỏi việc chúng ta làm tốt nhất cho Chúa bằng cách thì thầm, “Anh chỉ nên hoàn thành một vài điều tốt thôi, chứ đừng dành hết cuộc đời anh để cố hoàn tất kế hoạch tốt nhất cho Chúa làm gì!”

Chúng ta sẽ xem xét nhiều chi tiết nữa trong nguyên tắc thứ năm nầy ở chương kế tiếp.

Mục sư Dick Woodward

Nguồn: mbc.icm.org