Bài Học 39: Những Khuôn Mẫu của Phao-lô

“NHỮNG KIỂU MẪU CỦA PHAOLÔ”

Trong sách Công Vụ Các Sứ Đồ chương 21, chúng ta đọc thấy rằng Phaolo đi đến Giêrusalem va bat đầu rao giảng tại đó. Phản ứng lại sự rao giảng nầy, có một đám đông đã tấn công ông (Công vụ 21: 27). Lúc họ đánh Phaolô gần chết thì có một viên sĩ quan Lamã cùng với quân lính đến giải tán đám đông và giải cứu ông. Khi binh lính đem ông vào đồn là nơi ông sẽ trở thành tù nhân của Lamã, Phaolô liền xin viên sĩ quan nọ cho phép ông được giảng đạo, bởi vì ông thấy đây là cơ hội tốt để ông rao giảng Tin lành. Ông đã giảng một bài giảng thật tuyệt vời được ký thuật ở chương tiếp theo.

Đây là bài giảng không giống như bài ông đã giảng trên đồi Mars. Lần nầy, Phaolô không trưng dẫn các thi sĩ và các triết gia hoặc dùng những lời lẽ khôn ngoan của đời. Ông trình bày những bằng chứng mà chính ông đã kinh nghiệm được từ Đấng Christ. Tình hình trở nên phức tạp. Chúng ta đọc: “Chúng chịu nghe người nói đến đó, song đến cau ấy, thì vùng kêu lên rằng: Hãy cat người dường ấy khỏi thế gian! Nó chẳng đáng sống đâu!” (Công vụ 22:22). Đến khi cơn giận dữ của đám đông bị khấy động lên lần nữa, thì Phaolô đã được đem vào đồn.

Thường thì người Lamã khi bắt ai đó, họ sẽ trói kẻ ấy vào một cái cọc rồi ra tay đánh đập tra khảo. Họ gọi đó là “hình phạt tra khảo bằng roi”. Lúc họ sắp trói Phaolô vào cọc để thực hiện việc tra khảo nầy, ông liền báo cho bọn lính biết ông vốn có quốc tịch Lamã. Khi biết được điều nầy, bọn lính liền trình với viên sĩ quan của họ để không đánh Phaolô nữa (c. 29). Đến giờ tôi vẫn không hiểu lý do tại sao Phaolô đã không tuyên bố quyền công dân nầy của  mình  khi  ông  cùng  với  Sila  bị  bat  va  bị  đánh  đập  tại  thành Philíp. Có lẽ ông đã để cho mình bị đánh đập ở đó bởi vì ông muốn dùng điều nầy để đối phó với các quan chức của thành phố sau nầy. Quân lính Lamã kia quyết định không đánh ông và đem ông bỏ tù. Ngày hôm sau, họ đưa ông ra xét xử trước các thầy tế lễ cả và trước Toà Công Luận. Những con người cuồng tín trong đám dân đông kia là kẻ đã kiện cáo Phaolô được mời đến để luận tội chống lại ông tại phiên toà.

Phần ký thuật một loạt các cuộc xét xử Phaolô và sau những vụ xét xử ấy đã đưa Phaolô đến trước Hoàng đế Sêsa bắt đầu trong Công vụ chương 23. Chúng ta thấy được lòng nhân ái của Phaolô khi cuộc xét xử nầy bắt đầu. Ông quan sát một lượt khắp khán phòng của toà án và thấy có đến gần phân nửa số người có mặt tại đó là người Pharisi, phần còn lại là người Sasuđê. Người Pharisi là những người theo đạo Do Thái chính thống, còn người Sasuđê là những người Do Thái theo đảng Tự do. Người Sasuđê không tin sự sống lại và những sự kiện siêu nhiên. Do đó, Phaolô liền đưa ra lời le  khôn  khéo  cho  các  khán  gia  đang  chia  re  nay.  Ông  long  trọng tuyên bố: “Hỡi anh em tôi là người Pharisi, con của dòng Pharisi. Ấy là vì sự trông cậy của chúng ta và sự sống lại của những kẻ chết mà tôi phải chịu xử đoán” (Công vụ 23:6).

Khi Phaolô công bố một cách sắc sảo về sự sống lại của kẻ chết, liền nổ ra sự tranh cãi kịch liệt giữa những người Pharisi và người Sasuđê với những người Pharisi đứng về phía Phaolô. Phaolô biết rằng mình đang bị đẩy vào một phiên toà bất công và dối trá. Vì thế, ông quyết định để lật ngược tình thế giống như ông đã làm ở thành Philíp. Bọn lính lại cứu nguy ông lần nữa và đưa ông trở lại nhà giam để bảo vệ tính mạng của ông.

Nhóm người Giuđa nầy có đến 40 người đã cùng đi lập mưu thề nguyện với nhau sẽ quyết không ăn uống gì cho đến chừng nào giết được Phaolô. Họ lập kế mai phục Phaolô để giết khi ông bị đưa đi thẩm vấn thêm (12). Có một người cháu trai bà con của Phaolô tình cờ nghe lỏm được âm mưu nầy, cậu ta liền đến nhà giam báo cho Phaolô biết mưu đồ ấy. Sau đó người trai trẻ ấy đến nói cho viên quản cơ biết mưu toan mà 40 người Giuđa nọ sắp thực hiện.

Viên quản cơ quyết định thả Phaolô. Ông không biết điều mình đã làm và cũng không hiểu được vấn đề gì đã xảy ra giữa người Giuđa và Phaolô, ông chỉ biết người nầy sẽ chẳng đem đến điều gì ích cho ông cả, mà chỉ toàn là điều phiền phức mà thôi. Thế là, ông gọi hai viên thầy đội đến bảo: “Vừa giờ thứ ba đêm nay, hãy sắm sẵn hai trăm quân, bảy mươi lính kỵ, hai trăm lính cầm giáo, đặng đi đến thành Sêsarê. Lại cũng phải sắm ngựa nữa, để đưa Phaolô vô sự đến nơi quan tổng đốc Phêlít “ (Công vụ 23: 23,24). Đây chẳng phải là một tình thế lý thú sao? Trong bóng đêm bao phủ, có một người Do Thái nhỏ thó lập dị đang được 470 quân lính Lamã vây quanh lén lút đưa ông ra ngoài thành và hộ tống ông đi từ Giêrusalem xuống bờ biển Địa Trung Hải để đến Sêsarê thuộc Paléttin.

Trước Mặt Hai Vị Quan Tổng Đốc

Khi Phaolô đến Sêsarê, ông được đem giao nộp cho quan tổng đốc Phêlít. Phêlít truyền gọi những người Giuđa đến và chính thức buộc tội Phaolô. Ở đây một lần nữa sứ đồ Phaolô đã đem đến cho chúng ta một sứ điệp quan trọng. Trong trường hợp nầy, khi Phaolô giảng đạo trước quan tổng đốc và trước phiên toà xét xử mình, ông đã thuật lại “câu chuyện về Đức Chúa Trời” của ông, hay một lần nữa ông đã đưa ra lời làm chứng của mình. Phản ứng lại trước sự trình bày của Phaolô, Phêlít thực sự không có lý do gì để xem Phaolô là tội phạm cả. Tuy nhiên, ông quyết giữ Phaolô lại cho đến khi ông có thể thực hiện điều gì đó đối với người tù khác thường nầy (Công vụ 24: 22,23).

Quan tổng đốc Phêlít và vợ là Đơrusi người Giuđa, hết sức ngưỡng mộ Phaolô đến nỗi họ đề nghị gặp riêng ông để nghe nói chuyện. Chúng ta đọc rằng Phaolô rất vui khi làm theo yêu cầu nầy, nhưng sứ điệp ông ban ra lại đang khiến cho người nghe phải lo lắng: “Nhưng khi Phaolô nói về sự công bình, sự tiết độ và sự phán xét ngày sau, thì Phêlít run sợ, nói rằng: Bây giờ ngươi hãy lui; đợi khi nào ta rảnh, sẽ gọi lại “ (24-25).

Rõ ràng quan tổng đốc nầy đã bị Đức Thánh Linh bắt phục khi ông ta nghe Phaolô giảng đạo, ngay cả lúc ở giữa công đường lẫn khi ông gặp riêng Phaolô. Ông hay cho đòi Phaolô đến gặp, nhưng chúng ta được biết động cơ của ông là muốn Phaolô đút lót tiền bạc để cho ông thả ra. Chúng ta cũng đọc rằng ông đã giam Phaolô vào ngục để làm hài lòng người Giuđa.

Hai năm sau, Phêlít chết, một quan tổng đốc mới tên là Phêtu lên thay. Khi quan tổng đốc Phêtu phát hiện ra ông ta đang có trong tay một người tù chính trị hay là tôn giáo khá nổi tiếng, thì liền tổ chức phiên toà xét xử. Phaolô biết ông sẽ không bao giờ được xét xử công bằng tại các phiên toà chịu tác động bởi những người Giuđa ở Giêrusalem. Do đó, trong phiên toà ấy, Phaolô đòi được xét xử trước Hoàng đế Lamã đúng theo qui định của quyền công dân Lamã (Công vụ 25:10). Viên tổng đốc nầy bảo: “Ngươi đã kêu nài đòi gặp Sêsa. Vậy, ngươi chắc sẽ được đến gặp Sêsa!” (c.12).

Trước Mặt Vua Ạcrípba

Trong lúc Phaolô đợi chuyển đến Lamã, vua Ạcrípba cùng hoàng hậu Bêrinít đã đến thăm quan tổng đốc Phêtu. Sau khi nghe nói về Phaolô, họ liền bảo Phêtu rằng họ muốn gặp Phaolô (22). Hãy nhớ lại khi Chúa nói cho Anania biết kế hoạch của Ngài dành cho Phaolô, Ngài có phán: “Hãy đi, vì ta đã chọn người nầy làm một đồ dùng ta, để đem danh ta đồn ra trước mặt các dân ngoại, các vua, và con cái Ysơraên” (Công vụ 9:15). Lời tiên tri đó giờ đã được ứng nghiệm khi Phaolô gặp vua Ạcrípba.

Sau khi được đưa đến trước Ạcrípba và Bêrinít, Phaolô đã giảng một bài giảng rất hay. Lại một lần nữa, ông thuật lại câu chuyện ông đã trở lại đạo trên đường đi Đamách ra sao. Lúc Phaolô sắp sửa kết thúc bài giảng của mình, Phêtu liền lớn tiếng ngắt lời ông: “Hỡi Phao-lô, ngươi lãng trí rồi; ngươi học biết nhiều quá đến đỗi ra điên cuồng” (Công vụ 26: 24). Cụm từ “ngươi lãng trí rồi” trong tiếng Hylạp thực sự có nghĩa là “ngươi quả là người lập dị”, hay là “ngươi đã bị lệch ra khỏi trọng tâm rồi”. Thực tế, Phaolô đúng là khác người. Ông có một trọng tâm khác mà cuộc đời ông đã xoay quanh nó. Trọng tâm đó chính là Đấng Christ đã phục sinh, là Đấng mà ông đã gặp trên đường đi đến Đamách. Tương tự Phêlít, quan tổng đốc Phêtu cũng đã bị những lời của Phaolô tác động đến.

Kế đó, Phaolô quay sang nhà vua. Vì vua Ạcrípba là người Do Thái, nên Phaolô liền hỏi vua: “Tâu vua Ạcrípba, vua có tin các đấng tiên tri chăng? Tôi biết thật vua tin đó!” (c.27). Vua Ạcrípba trả lời: “Thiếu chút nữa ngươi khuyên ta trở nên tín đồ Đấng Christ!” (28). Các học giả Kinh thánh không đồng ý về ý nghĩa của những câu nầy. Một vài người cho rằng Ạcrípba đã không nói về việc sẽ trở thành một Cơ Đốc nhân một cách chân thành như vậy đâu, nhưng đó chỉ là lời bình phẩm giễu cợt mà thôi. Tôi không đồng ý như thế. Tôi cho rằng Ạcrípba chân thành, bởi vì Phaolô đã đáp lời vua rất chân thành. Phaolô thưa: “Cầu xin Đưc Chúa Trơi, chẳng kíp thì chầy, không những một mình vua, nhưng hết thảy mọi người nghe tôi hôm nay đều trở nên như tôi, chỉ trừ bỏ xiềng nầy thôi!” (29).

Một lý do khác cho thấy tại sao tôi tin rằng Ạcrípba đã nói thật lòng, đó là những điều chúng ta đọc biết về phản ứng của vua, hoàng hậu và quan tổng đốc sau khi Phaolô đã nói chuyện với họ: “Vua bèn đứng dậy, quan tổng đốc và bà Bêrênít cùng những người đồng  ngồi  đo  cung  vay.  Khi  lui  ra  rồi,  các  người  nói  cung  nhau rằng: Trong cách an ơ người nầy, thật chang co chi đang chết hoặc đáng bo tu cả. Vua Ạcrípba nói vơi Phêtu rằng: Nếu người nầy chưa kêu nài đến Sêsa, có thể tha được” (30-32).

Hành Trình Đến Lamã của Phaolô

Một trong số những câu chuyện hấp dẫn nhất trong quyển sách lịch sử được Đức Thánh Linh hà hơi nầy là sự ký thuật của Luca về chuyến du hành bằng đường biển đến Lamã của Phaolô (Công vụ 27). Phaolô chứng minh tài lãnh đạo xuất chúng của mình và ông đưa ra những lời chứng lạ lùng về việc tất cả những người đã sống sót với ông trong chuyến hành trình đó. Ông nhận được lời phán từ Đức Chúa Trời cho biết điều kien thời tiết rat nguy hiểm đầy đe doạ, ông đã khuyên không nên nhổ neo đưa tàu rời khỏi đảo Cơrết để ra khơi thực hiện chuyến hành trình vượt biển vào lúc nầy. Nhưng mấy viên sĩ quan người Lamã đi theo áp tải tù thì đời nào lại chịu lắng nghe lời khuyên của một tên tù phạm.

Khi cơn bão mà Phaolô đã báo trước nổi lên va đập dữ dội vào tàu, sau 14 ngày con tàu bị những trận gió mạnh dữ tợn dồi dập, xô đẩy khiến nó phải trôi dạt đi mà người ta không thể nào lái được, họ bị say sóng không ăn uống gì nổi, Phaolô bắt đầu giảng đạo cho những người cùng đi với ông còn sống sót nhưng đã bị đuối mệt, sợ hãi vì cơn bão (20-26). Phaolo đoan chắc với tat ca mọi người trên tàu rằng Đức Chúa Trời có hiện ra với ông bảo đảm với ông rằng mặc dù con tàu sẽ bị hư hại nhưng hết thảy mọi người trên tàu sẽ được cứu sống hết.

Lời tiên tri mà Phaolô đã nhận được từ Đức Chúa Trời như trên đã được ứng nghiệm khi đám người sống sót kia vào đến được cù lao Mantơ. Họ nhóm lửa sưởi ấm mình mẩy đã lạnh cóng vì bị ướt sủng. Chợt có một con rắn rất độc từ trong bó củi bị đốt nóng bò ra, quấn vào tay Phaolô. Thổ dân sống trên đảo Manta cho rằng chắc Phaolô là một tội phạm nguy hiểm lắm cho nên giờ đây Đức Chúa Trời xử phạt ông ta. Lúc thấy Phaolô thản nhiên rảy con rắn đó vào đống lửa và ông đã không bị rắn cắn chết, thì họ cho ông ta là một vị thần.

Khi chuyến hành trình đến Lamã được hoàn tất trên một chiếc tàu lớn khác, Luca trình bày bức tranh đẹp đẽ về một cộng đồng thuộc linh ở Lamã là Hội thánh của Đấng Christ hằng sống, phục sinh. Chúng ta cần đọc để biết các Cơ Đốc nhân ở Lamã bằng cách nào đó đã biết được chuyến hành trình đã đến nơi như mong đợi của Phaolô, và lòng ông đã được khích lệ và an ủi dường bao khi các tín hữu nầy đón vị sứ đồ bước vào thành phố trong vai một tù nhân Lamã.

Khi các tù nhân được đem đến những nhà tù ở Lamã, riêng Phaolô được phép ở lại trong một ngôi nhà mướn và ông đã ở tại ngôi nhà ấy trong thời gian hai năm. Ông được phép mời các nhà lãnh đạo giáo hội người Giuđa tại Lamã đến căn nhà trọ của mình và điều nầy thật phù hợp với chiến lược của ông là trước hết đến với người Giuđa, ông truyền rao Tin lành và đưa ra lý lẽ rằng Chúa Jêsus chính là Chúa Cứu Thế của họ. Có một số người tin, nhưng đa số là căm ghét, thù địch Phaolô.

Tại căn nhà thuê nầy, Phaolô đã viết những bức thư được gọi là Thư tín trong tù – gửi cho các tín hữu tại Galati, Êphêsô, Philíp, và gửi cho Philêmôn – Phaolô được phép mời khách đến nhà, và với những dòng ký thuật tóm tắt cuối cùng nầy, Luca cho chúng ta biết về vị sứ đồ Phaolô yêu dấu của chúng ta rằng, ông đã rao giảng về vương quốc của Đức Chúa Trời cho những ai đến thăm và lắng nghe ông (Công vụ 28:30-31).

Ngoại trừ những điều chúng ta đã học từ bức thư cuối cùng của Phaolô gửi cho Timôthê, chúng ta hãy dựa vào lịch sử Hội thánh để kết thúc câu chuyện về cuộc đời và chức vụ của Phaolô. Các học giả cho rằng Phaolô đã được xét xử trước Hoàng đế Lamã, được trả tự do, sau đó ông được Hội thánh Lamã hỗ trợ để mở rộng công cuộc truyền giáo vĩ đại của ông sang Tâybannha.

Khi Hoàng đế Nêrô đốt thành Lamã rồi đổ tội đó cho cac Cơ Đốc nhân, thì cuộc bắt bớ kinh khiếp kéo dài suốt ba thế kỷ đã bắt đầu đến với Hội thánh. Tất cả các Cơ Đốc nhân đều bị căm ghét, trở thành kẻ thù của chính quyền và người dân Lamã. Phierơ và Phaolô là người bị người ta căm ghét nhất. Phaolô bị bắt lại. Các học giả tin rằng lần đó ông đã bị giam giữ tại nhà tù Mamertine rùng rợn ở Lamã là nơi ông đã viết những lời cuối cùng gởi cho Timôthê trước khi ông bị đem đi xử trảm.

Bạn có thấy quen thuộc với vị sứ đồ tuyệt vời vĩ đại nầy không? Ông là tác giả của 13 sách tiếp theo trong Kinh thánh Tân ước mà chúng ta sắp sửa sẽ nghiên cứu. Tất cả chúng ta đều cần có những anh hùng đức tin mẫu mực để noi theo. Tôi ước nguyện bạn sẽ yêu mến Phaolô cũng như tôi đã yêu mến người ngay lần đầu khi tôi đọc đến những đoạn Kinh thánh của sách Công Vụ Các Sứ Đồ mà chúng ta vừa mới nghiên cứu xong.

Khi đọc kỹ những chương cuối cùng trong cuốn sách lịch sử nầy, chúng ta có cảm tưởng rằng sự kiện có ý nghĩa vĩ đại nhất đã lên đến đỉnh điểm lúc Phaolô đến thăm thủ phủ của đế quốc Lamã và lúc ông bị đem ra xét xử trước Sêsa. Và từ đỉnh điểm ấy hạ xuống dần cho đến khi quyển sách nầy chỉ dừng lại chứ không phải kết thúc. Nếu bạn xem xét đại từ “chúng ta” trong những phân đoạn cuối cùng của sách, thì ro ràng rằng Luca đa cùng đồng hành với Phaolô trên chuyến hành trình vượt biển đó để đi đến Lamã. Có khả năng Luca đã bị bắt nên ông không thể kết thúc được câu chuyện hấp dẫn tuyệt vời nầy về Hội thánh trong thời kỳ đầu.

Như tôi đã nhận xét ngay từ lúc mới bắt đầu tập sách nhỏ nầy, có lẽ bởi ý Chúa đã định, quyển sách lịch sử Hội thánh nầy đã không có kết thúc bởi vì hiện giờ chúng ta đã và đang viết tiếp chương thứ 29 cho sách Công Vụ Các Sứ Đồ nầy kể từ ngày Lễ Ngũ Tuần đã khai sinh ra Hội thánh của Đấng Christ phục sinh.

Mục sư Dick Woodward

Nguồn: mbc.icm.org