Bài học 34: Được Nghe Tiếng Chúa

NGHE VỀ ĐỨC CHÚA TRỜI

 Như chúng ta đã thấy trong chương trước, vương quốc của Đức Chúa Trời là một quan niệm chủ yếu cần nhớ khi chúng ta nghiên cứu các sách lịch sử văn chương vương quốc thời Cựu ước. Một khía cạnh quan trọng khác của những sách nầy là các ví dụ và lời cảnh cáo mà chúng cung cấp. Như sứ đồ Phaolô đã viết: “Những sự ấy có nghĩa hình bóng, và họ đã lưu truyền để khuyên bảo chúng ta là kẻ ở gần cuối cùng các đời” (I Cô-rinh-tô 10:11). Chúng ta sẽ còn tìm thấy nhiều ví dụ và lời cảnh báo trong các sách chúng ta hiện có!

Trước đây, I & II Sa-mu-ên được coi là một sách, giống như I & II Các vua, I & II Sử ký. Sách Sa-mu-ên truyền đạt lẽ thật của Đức Chúa Trời cho chúng ta dưới hình thức những tiểu sử ngắn, hướng vào ba nhân vật đặc biệt. Tám chương đầu tiên của sách I Sa-mu-ên cho chúng ta một ví dụ tích cực để noi theo và sự lãnh đạo của tiên tri Sa-mu-ên. Trong các chương 9 đến 15, sự tập trung chuyển qua vị vua thứ nhất của Y-sơ-ra-ên là Sau-lơ, mà đời sống của ông là một sự cảnh báo đáng sợ. Bắt đầu với I Sa-mu-ên 16 và xuyên suốt đến phần cuối của II Sa-mu-ên (tổng cộng la ba mươi chương), nhân vật chính la Đa-vít. Nước Y-sơ-ra-ên từng có vị vua tốt nhất là Đa-vít, và nếu căn cứ vào tầm quan trọng của vị trí mà Đức Thánh Linh dành cho tiểu sử của ông mà xét, ông là một trong những nhân vật quan trọng nhất trong toàn bộ Kinh Thánh.

Để làm đầy vào những chỗ được dành cho ông trong các sách Sa-mu-ên, Đa-vít cũng đã viết khoảng một nửa trong số các Thi Thiên. Nhiều Thi Thiên ông viết có cả phần chú giải (hay về mặt kỹ thuật gọi là chú thích), ghi chú điều đang xảy ra trong cuộc đời ông khi ông viết nên Thi thiên đặc biệt đó. Chúng ta có thể cảm thông nhiều hơn (với Đa-vít) khi dựa vào sự hiểu biết về cuộc đời ông trong I&II Sa-mu-ên để đọc các Thi thiên do ông sáng tác. Chúng ta có thể cảm nhận được sự hiểu biết sâu sắc về cuộc đời và những cảm xúc của ông trong các sách Sa-mu-ên, dựa vào các Thi thiên ông viết về kinh nghiệm của mình trong hai sách lịch sử đó.

Vậy ba nhân vật chính chúng ta cần xét đến trong khi nghiên cứu hai sách I & II Sa-mu-ên là Sa-mu-ên, Sau-lơ và Đa-vít. Chúng ta hãy bắt đầu với Sa-mu-ên.

Sa-mu-ên

Tên của Sa-mu-ên được tạo nên bởi hai từ Hê-bơ-rơ là “đã được nghe” và “về Đức Chúa Trời”. Xét về cách ông được sinh ra thì tên nầy rất thích hợp. Mẹ của ông là An-ne đã sống trong nhiều năm với nỗi sầu khổ bị hiếm muộn. Trong những ngày đó, mang thai là dấu hiệu về phước lành từ Đức Chúa Trời, do đó An-ne đã phải suy nghĩ rằng sự hiếm muộn của bà có thể là do Đức Chúa Trời không hài lòng về bà.

Một hôm, khi gia đình bà đang thờ phượng Đức Chúa Trời tại Đền tạm ở Si-lô, bà đã khóc lóc cay đắng và cầu xin Đức Chúa Trời ban cho một đứa con trai. Bà cầu nguyện cách khẩn thiết, đôi môi chỉ mấp máy những lời cầu xin trong lòng mà không thành tiếng, đến nỗi thầy tế lễ già nua là Hê-li cho rằng bà đang say rượu! Ông bảo bà, “Hãy đi giã rượu đi!” (I Sa-mu-ên 1:14). Khi An-ne giải bày hoàn cảnh của mình, Hê-li cảm động đến nỗi đã chúc phước cho bà và nói rằng Đức Chúa Trời sẽ đáp lời cầu xin của bà (15-17), và Ngài đã đáp lời. An-ne thụ thai và sinh một con trai. Bà đặt tên là Sa-mu-ên (Samuel), bởi vì Đức Chúa Trời có nghe lời cầu xin của bà (20). (Hầu như bất cứ tên của một người nào đó trong Kinh Thánh kết thúc với chữ “el”, thì tên đó có liên hệ với Chúa, chẳng hạn như Daniel (Đa-ni-ên), vì tiếng Hê-bơ-rơ chữ El là Đức Chúa Trời).

Sau khi Sa-mu-ên thôi bú, An-ne đem cậu đến Đền tạm và dâng cho Đức Chúa Trời bằng cách trao cậu cho thầy tế lễ Hê-li. Tại đây, một lần nữa, tên của cậu được chứng tỏ là phù hợp, vì khi Sa-mu-ên đang còn là một đứa bé, được Hê-li nuôi dưỡng trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời, Sa-mu-ên đã nghe được tiếng nói của Ngài (chương 3). Buồn thay, Kinh Thánh cho biết Đức Chúa Trời đã trách Hê-li vì đã không dạy dỗ các con trai ông, là những người không vâng lời Chúa và đã làm ô uế sự thờ phượng Ngài! (Xem 2:12-17, 22-25, 27-36). Sa-mu-ên là người xem Hê-li như cha, và nói với thầy tế lễ già nua đó rằng, ông ấy sẽ bị cất khỏi chức vụ thầy tế lễ.

Cái tên “Nghe về Đức Chúa Trời” cũng phù hợp với Sa-mu-ên khi ông trưởng thành. Kinh Thánh dạy rằng từ phương Bắc đến tận phương Nam (từ Đan đến Bê-e-sê-ba), khi Sa-mu-ên nói rằng Đức Chúa Trời đã sai một tiên tri đến với họ, thì cả Y-sơ-ra-ên đều thừa nhận (3:19 – 4:1). Toàn thể dân Y-sơ-ra-ên đã nghe được lời của Đức Chúa Trời qua người đàn ông nầy. Vì vậy, “Nghe về Đức Chúa Trời” là tên quả thật rất thích hợp với ông.

Cuộc đời của Sa-mu-ên cho chúng ta nhiều ví dụ tích cực. Trước hết, ông và mẹ ông cho thấy giá trị của việc nuôi dưỡng và giáo dục trong sự tin kính. Để được trở nên tin kính và hữu ích, chúng ta, cũng như các bậc cha mẹ, cần xem vai trò của mình là một sự kêu gọi và trách nhiệm thiêng liêng. Chúng ta cũng phải xem con cái như là ơn phước lớn lao từ Đức Chúa Trời (Thi thiên 127:3). Khi chúng ta tuyên xưng và xác nhận việc nầy la ưu tiên, giống như Sa-mu-ên, va sau nầy la Giăng Báp-tít, thì con cái của chúng ta sẽ có phước trong sự nuôi nấng thuộc linh.

Thứ nhì, Sa-mu-ên là tấm gương cao quí về những điều đạt được qua sự nuôi dạy tin kính khi chúng ta thấy ông dẫn dắt dân Y-sơ-ra-ên thoát khỏi thời kỳ tăm tối thuộc linh, như là “những ngày các quan xét cai trị”. Vài học giả xem ông như là vị quan xét cuối cùng, vì thế, cuộc đời của ông là một bước ngoặc trong lịch sử Y-sơ-ra-ên.

Chúng ta nhìn thấy một ví dụ tích cực thứ ba trong các sách Sa-mu-ên khi chúng ta thấy người đàn ông vĩ đại nầy trở thành một vị lãnh tụ chính trị vĩ đại, nối thời kỳ Các Quan Xét với thời kỳ của Các vua. Ông đã xức dầu cho Sau-lơ và Đa-vít, vị vua vĩ đại nhất của Y-sơ-ra-ên. Qua những lúc rối loạn, chẳng hạn như sự trị vì suy đồi của Sau-lơ, Sa-mu-ên vẫn cứ trung tín với Đức Chúa Trời và với dân tộc Y-sơ-ra-ên cho đến cuối cuộc đời của ông.

Sau-lơ

Đời sống của Sa-mu-ên cho chúng ta các ví dụ tích cực chừng nào, thì đời sống Sau-lơ lại rung lên những lời cảnh báo đau buồn chừng nấy. Sau-lơ là một nhân vật trong Kinh Thánh gây ra nhiều sự tranh cãi vì cuộc đời ông nảy sinh vấn đề thần học nan giải: Một người có thể hôm nay được cứu và ngày mai bị hư mất không? Một số người nói không, bạn không thể đánh mất sự cứu rỗi của bạn, và trưng dẫn nhiều câu Kinh Thánh để hỗ trợ luận cứ của họ, rằng những kẻ hoang đàng luôn luôn quay về. Còn nhiều người khác lại nói vâng, bạn có thể mất nó, và họ sử dụng kinh nghiệm của Sau-lơ cùng với nhiều đoạn Kinh Thánh khác để chứng minh rằng bạn có thể đánh mất sự cứu rỗi. Sau-lơ có vẻ như đã nếm trải được sự tái sinh thật và cũng có vẻ như đã đánh mất sự tái sinh kỳ diệu trong cuộc đời của ông. Những ai cùng quan điểm nầy đều cho rằng bạn cần phải được tái sanh trở lại mỗi khi bạn lầm lỗi.

Tôi tin Kinh Thánh dạy về sự tuyển chọn. Đức Chúa Trời chọn và cứu chúng ta chỉ bởi ân điển và quyền tối cao của Ngài. Do đó, nếu một người đã thật sự kinh nghiệm về sự cứu rỗi – nếu họ thực sự được tái sinh – thì họ sẽ không đánh mất sự cứu rỗi của mình.

Sau-lơ có một kinh nghiệm thuộc linh và thoạt đầu ông có vẻ như là một con người thuộc linh. Sau khi Sa-mu-ên xức dầu cho ông, Đức Chúa Trời đã thay đổi tấm lòng ông (10:9). Sau-lơ thậm chí đã nói tiên tri cùng với một nhóm tiên tri khi Thánh Linh của Đức Chúa Trời ngự trên ông cách mạnh mẽ (10:10-11). Tuy nhiên, điều đó trở nên rõ ràng khi chúng ta tiếp tục nghiên cứu cuộc đời của Sau-lơ, ông đã đánh mất đi tính cách thiêng liêng đó.

I Sa-mu-ên đoạn 9 giới thiệu cho chúng ta về Sau-lơ. Điều đầu tiên chúng ta biết về ông là ông cao hơn cả dân sự từ vai trở lên và trong dân Y-sơ-ra-ên chẳng ai lịch sự bằng (9:2). Tướng mạo của một người không nên xem là tiêu chuẩn để chúng ta nhận xét hay cho rằng họ có khả năng lãnh đạo. Vả lại, sau đó, khi Sa-mu-ên xức dầu cho Đa-vít, Đức Chúa Trời đã phán với ông: “Chớ xem về bộ dạng và hình vóc cao lớn của nó… Đức Giê-hô-va chẳng xem điều gì loài người xem. Loài người xem bề ngoài, nhưng Đức Giê-hô-va nhìn thấy trong lòng” (16:7).

Khi chúng ta gặp Sau-lơ lần đầu tiên thì ông và người đầy tớ đang đi tìm những con lừa cái bị lạc, nhưng không tìm được. Khi họ sắp sửa bỏ việc tìm kiếm, người hầu của Sau-lơ nhớ ra rằng có một đấng tiên tri đang ở gần đó. Vì thế họ tìm đến với người của Đức Chúa Trời. Tại đó

Đức Chúa Trời đã chuẩn bị Sa-mu-ên một cách siêu nhiên cho cuộc viếng thăm của họ (9:3-14, 18-20). “Vả, ngày trước khi Sa-mu-ên đến, Đức Giê-hô-va đã tỏ ra cho Sa-mu-ên, mà rằng: Ngày mai, tại giờ nầy, Ta sẽ sai một người ở xứ Bên-gia-min đến cùng ngươi; ngươi sẽ xức dầu cho người làm vua của dân Y-sơ-ra-ên Ta”. (9:15-16). Vì thế khi Sau-lơ gặp Sa-mu-ên, ông đã gặp một bất ngờ lớn.

Sa-mu-ên mời Sau-lơ đến dự tiệc, đồng thời cũng cho ông biết đàn lừa cái đã tìm được rồi, và ông là vị vua mà Y-sơ-ra-ên mong muốn! (9:19- 20). Sửng sốt, Sau-lơ trả lời rằng ông là người chẳng ra gì cả – một người Bên-gia-min, chi phái nhỏ nhất của Y-sơ-ra-ên, và là kẻ hèn mọn nhất trong các gia đình thuộc chi tộc đó.

Sau-lơ thêm tiếng của mình vào bài đồng ca mà chúng ta thường nghe trong thời Cựu ước khi Đức Chúa Trời kêu gọi một nhà lãnh đạo. Ghi-đê-ôn đã nói những lời y như thế và Môi-se cũng từng có sự phản đối tương tự khi Đức Giê-hô-va kêu gọi ông trở nên nhà giải phóng vĩ đại. Nếu bạn còn nhớ, ở phần cuối Các Quan Xét, chi phái Bên-gia-min hầu như gần bị xóa sạch sau chuyện những người nam xứ Ghi-bê-a hãm hiếp vợ bé của một người Lê-vi cho đến chết (một sự kiện đồi bại nhất được ghi chép lại trong Kinh Thánh – Các Quan Xét 19-20). Chỉ còn sáu trăm người nam Bên-gia-min còn sót lại sau khi cuộc nội chiến chấm dứt, các chi phái Y-sơ-ra-ên buộc phải kiếm vợ cho họ để chi phái nầy không bị diệt mất (Các Quan Xét 21).

Đó là di sản của Sau-lơ. Thật không có gì đáng ngạc nhiên khi Sau-lơ nói rằng ông xuất thân từ một chi phái nhỏ nhất và là người nhỏ nhất trong những kẻ hèn kém nhất! Sự khiêm nhường của ông là chân thật và đúng đắn. Dầu vậy, theo lệnh của Đức Chúa Trời, ngay ngày hôm sau, sau khi dùng bữa cùng Sau-lơ, Sa-mu-ên đã xức dầu cho ông làm vua Y-sơ-ra-ên (I Sa-mu-ên 9:22 –10:1).

Sau-lơ không phải là một vị vua tốt. Ông đã có thể là một vị vua vĩ đại và một con người tầm cỡ về mặt thuộc linh. Đức Chúa Trời đã dự trù làm cho ông và các hậu duệ ông trở thành những vị vua của Y-sơ-ra-ên mãi mãi, nhưng vì cơ sư bất tuân, vương quốc đo đa bị dứt ra khỏi tay ông (13:13-14).

Điều gì đã xảy ra cho người có tấm lòng được Đức Chúa Trời thay đổi? Sau-lơ từng nhìn nhận mình là một người nhỏ bé (15:17), nhưng giờ đây dường như ông nghĩ rằng ý kiến của mình quan trọng hơn ý kiến của Chúa. Ông không vâng lời không phải chỉ một lần mà là hai lần. Lần thứ nhất, khi chống lại người Phi-li-tin, ông đã hoảng hốt khi chờ Sa-mu-ên đến dâng của lễ thiêu, và đã tự ý thi hành chức vụ tế lễ, dâng của lễ thiêu (Các Quan Xét 13).

Khi Sa-mu-ên quở trách Sau-lơ, ông đã nói trước về vai trò to lớn của Đa-vít như là vị vua vĩ đại nhất của Y-sơ-ra-ên. Sa-mu-ên nói tiên tri rằng Đức Chúa Trời sẽ ban vương quốc của Ngài cho một người hết lòng theo Ngài, là kẻ sẽ vâng lời Ngài và thực hiện ý muốn Ngài (13:14). Đây là lần thứ nhất chúng ta nghe về Đa-vít.

Lần thứ nhì, Sau-lơ đã làm hỏng cơ hội thứ hai mà Đức Chúa Trời đã ban cho ông bằng việc không tiêu diệt người A-ma-léc (đoạn15). Sau-lơ nhận được lịnh là phải tiêu diệt mọi thứ – toàn bộ dân đó, cả bò, chiên, lạc đà và lừa. Mọi thứ! Nhưng Sau-lơ và đội quân của ông đã giữ lại những thứ tốt nhất trong số của cải cướp được và thậm chí còn tha mạng vua A-ma-léc. Đức Giê-hô-va phán với Sa-mu-ên, “Ta hối hận vì đã lập Sau-lơ làm vua, vì người đã lại từ chối vâng lời Ta!” (15:11).

Buồn rầu, Sa-mu-ên đối mặt với Sau-lơ, là người cho rằng mình hoàn toàn vâng lời Đức Giê-hô-va. Bất chấp tiếng kêu be be của đàn chiên ở sân sau (13-14), Sau-lơ đưa ra lời bào chữa rằng ông và dân sự đã dành các con vật đó để làm của lễ dâng cho Đức Giê-hô-va. Nhưng Sa-mu-ên không tin vào lời bào chữa đó. Ông bảo Sau-lơ rằng Đức Giê-hô-va đẹp lòng về sự vâng lời hơn là của tế lễ, và sự bội nghịch của ông cũng xấu xa như tội ta thuật va thơ lạy hình tượng. Khi Sa-mu-ên co rời đi, Sau-lơ đã níu người lại và xé rách áo tơi người. Sa-mu-ên bảo Sau-lơ rằng, cũng bằng cách đó, Đức Giê-hô-va sẽ xé rách vương quốc đó khỏi tay Sau-lơ (15:22-29).

Sau đó, chúng ta thấy thần của Đức Giê-hô-va đã lìa bỏ Sau-lơ (18:17). Từ dùng cho sự việc đó là “Ichabod”, nghĩa là, “sự vinh hiển đã qua”. Trong thời Cựu ước, Thần của Đức Giê-hô-va giáng trên dân sự, và nếu không vâng lời Ngài, thì Thần đó rời khỏi họ. Ngày nay, chúng ta có được lời hứa của Đấng Christ phục sinh rằng, Ngài luôn ở trong chúng ta, sẽ chẳng lìa chúng ta, chẳng bỏ chúng ta (Hê-bơ-rơ 13:5). Tuy nhiên, cuộc đời của Sau-lơ là một sự cảnh báo ảm đạm cho chúng ta. Dù hôm nay Ngài không lìa chúng ta, song chúng ta lại có thể lìa bỏ Ngài, làm buồn và dập tắt Ngài. Cuộc đời của Sau-lơ là một lời cảnh báo nghịch lại sự không vâng lời của người được xức dầu – một lời cảnh báo nghịch lại việc hoang phí ân điển và những phước lành của Đức Chúa Trời.

Mục sư Dick Woodward

Nguồn: mbc.icm.org