Bài học 19: Nắm Bắt Các Ẩn Dụ

NHỮNG BIỂU TƯỢNG SỐNG ĐỘNG

Sách Dân số ký đầy dẫy những hình bóng và ẩn dụ. Sứ đồ Phao-lô cung cấp cho chúng ta bí quyết để áp dụng cách cá nhân những câu chuyện của lịch sử khi ông viết: “Những sự ấy có nghĩa hình bóng, và họ đã lưu truyền để khuyên bảo chúng ta – những người sống vào thời đại cuối cùng” (I Cô-rinh-tô 10:11). Điều nầy có nghĩa là chúng ta nên tìm kiếm những ví dụ và những lời cảnh báo khi đọc những câu chuyện lịch sử của Kinh thánh.

Từ ngữ mà Phao-lô dùng ở đây là “gương”, được dịch là “hình bóng” hay những “bài học khách quan” hoặc “biểu tượng”. Khi nói sách nầy đầy dẫy những “biểu tượng”, chúng ta không có ý nói những biến cố nầy không phải là những biến cố lịch sử có thật. Biểu tượng là một câu chuyện hay một biến cố mang ý nghĩa sâu sắc, dạy dỗ chúng ta về phương diện đạo đức hay thuộc linh.

Đám Mây Dẫn Dắt

Trong những câu cuối của sách Xuất Ê-díp-tô Ký chúng ta biết được rằng khi đền tạm hay Lều Thờ phượng tại đồng vắng được làm xong và dựng lên, một phép lạ lớn lao đã xảy ra. Về sau, đền thờ của vua Sa-lô-môn cũng được xây theo khuôn mẫu mà Đức Chúa Trời đã ban cho Môi-se để xây đền tạm thờ phượng nầy tại đồng vắng. Đền thờ Sa-lô-môn là một đền thờ kiên cố va được xây cách trang trọng bằng các vật liệu quý. Khi dâng hiến đền thờ, Đức Thánh Linh, một đám mây, ngự xuống và đầy dẫy đền thờ của Sa-lô-môn cách mạnh mẽ đến nỗi các thầy tế lễ không thể đứng hầu việc nơi đó được (I Các Vua 8:10, 11).

Khi Môi-se vâng lời Chúa va xây đền tạm thờ phượng tại đồng vắng, chúng ta thấy một phép lạ lớn lao đã xảy ra: “Trong ngày Đền Tạm, Trại Chứng Cớ được dựng lên, có đám mây bao phủ nó. Từ tối đến sáng, đám mây bên trên Đền Tạm giống như đám lửa. Lúc nào cũng vậy, ban ngày đám mây bao phủ Đền Tạm, còn ban đêm giống như đám lửa. Một khi trụ mây cất lên khỏi Đền Tạm, dân Y-sơ-ra-ên ra đi; một khi trụ mây dừng lại, dân Y-sơ-ra-ên cắm trại. Theo lệnh của CHÚA, dân Y-sơ-ra-ên cắm trại; cũng theo lệnh của Ngài, họ ra đi. Bao lâu trụ mây ở trên Đền Tạm thì dân Y-sơ-ra-ên cứ ở trong trại mình. Khi trụ mây cứ ở trên Đền Tạm một thời gian dài, dân Y-sơ-ra-ên cũng vâng lệnh CHÚA và không ra đi. Đôi khi trụ mây dừng trên Đền Tạm chỉ một vài ngày; theo lệnh của CHÚA, nhân dân cắm trại. Và sau đó, theo lệnh của Ngài, họ lại ra đi. Đôi khi trụ mây chỉ dừng lại từ tối đến sáng; khi trụ mây cất lên buổi sáng, họ ra đi. Bất luận ban ngày hay ban đêm, mỗi khi trụ mây cất lên, nhân dân ra đi. Khi trụ mây dừng trên Đền Tạm hai ngày hoặc một tháng hay một năm, dân Y-sơ-ra-ên cứ ở lại trong trại mà không ra đi nhưng khi trụ mây cất lên họ ra đi. Theo lệnh của CHÚA, họ cắm trại: cũng theo lệnh Ngài, họ ra đi. Họ tuân lệnh CHÚA, đúng theo mệnh lệnh Chúa truyền qua Môi-se.” (Dân số ký 9:15-23).

Đây là câu chuyện thú vị về một phép lạ mang hình bóng về sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời, việc làm lạ lùng của Đức Thánh Linh trong chúng ta và sự xức dầu của Đức Thánh Linh đến trên chúng ta. Sau nầy, trong Tân ước, đền thờ thờ phượng là hình ảnh về thân thể chúng ta, là đền thờ mà Đức Thánh Linh sống ở trong và thực hiện phép lạ biến đổi chúng ta. Đức Thánh Linh xức dầu, ngự trị và đầy dẫy chúng ta như Ngài đã đầy dẫy trên đền thờ thờ phượng của Sa-lô-môn.

Bạn có thể hỏi: “Nếu đám mây nầy dẫn dắt dân Y-sơ-ra-ên, và họ vâng lời bước theo, thì tại sao đám mây không dẫn họ băng qua đồng vắng, vượt sông Giô-đanh để tiến vào đất hứa? Làm sao có chuyện họ bước theo sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời mà lại cứ đi lòng vòng?”

Có một lẽ thật quan trọng ở đây. Đức Chúa Trời ban cho tạo vật mà Ngài tạo dựng sự tự do chọn lựa. Điều nầy mô tả một trong những cách quan trọng nhất mà trong đó, Đức Chúa Trời tạo dựng con người theo ảnh tượng của Đấng Tạo Hóa. Ngài không xâm phạm quyền tự do chọn lựa của chúng ta. Nếu chúng ta có đức tin để tin và công bố tất cả những lời hứa mà Đức Chúa Trời dành cho chúng ta cũng như chấp nhận ý muốn tốt lành và trọn vẹn của Ngài dành cho đời sống mình, thì Ngài có thể dẫn chúng ta vào đất hứa thuộc linh. Ngài có thể ban phước và dẫn chúng ta vào chính trọng điểm của ý muốn Ngài dành cho chúng ta.

Nhưng nếu không tin, chúng ta sẽ không tìm thấy “đất hứa thuộc linh” của chúng ta. Ngài tạo dựng chúng ta là những tạo vật có ý chí, có sự chọn lựa và theo ý nghĩa đó, chúng ta không bị Ngài buộc phải làm bất cứ việc gì. Ngài có thể uốn cong chúng ta giống như cái vòm sắt. Ngài có thể đưa ra nhiều lời đề nghị mà chúng ta không thể từ chối. Đôi khi, chúng ta cân nhắc những sự chọn lựa của mình, song điều khôn ngoan nhất là chúng ta đầu phục Đức Chúa Trời và làm theo ý muốn Ngài.

Trong Tân ước, sách Hê-bơ-rơ chương ba và bốn, chúng ta được biết rằng dân Y-sơ-ra-ên không thể vào đất hứa vì họ vô tín. Đó là điều chúng ta học biết được từ trụ mây và trụ lửa là đã không dẫn dắt dân sự trực tiếp vượt qua sa mạc để tiến vào đất hứa.

Cái gì vậy?

Một lẽ thật khác mà chúng ta tìm thấy trong sách Dân số ký là câu chuyện về thịt và ma-na. Đức Chúa Trời đã dùng ma-na nuôi dân sự cách siêu nhiên. Ma-na trong tiếng Hê-bơ-rơ nghĩa là “Cái gì vậy?” Họ không thể xác định đó là gì nên họ gọi nó là “cái gì vậy?” Đức Chúa Trời dùng “cái gì vậy” nuôi họ trong vòng 40 năm.

Chúng ta được biết dân sự liên tục lằm bằm với Môi-se. “Bọn dân tạp ở trong dân Y-sơ-ra-ên sinh lòng tham muốn, đến đỗi dân Y-sơ-ra-ên lại khóc  nữa  ma  rằng:  ai  se  cho  chúng  tôi  ăn  thịt?”  (Dân  số  ký  11:4). Ngoài dân Y-sơ-ra-ên ra, còn có những giống dân khác đi theo ra khỏi Ê-díp-tô. Có một số người ngoại, như những người Ê-thi-ô-pi và Ê-díp-tô đi cùng với dân Y-sơ-ra-ên. Những người Ê-díp-tô thèm muốn những điều tốt lành ở Ê-díp-tô. Có một bài học cho chúng ta ở điểm nầy. Kinh thánh nói: “Chúng tôi nhớ những con cá ăn nhưng không tại xứ Ê-díp-tô, những dưa chuột, dưa gang, củ kiệu, hành và tỏi. Bây giờ linh hồn chúng tôi bị khô héo, không còn chi hết! Mắt chỉ thấy ma-na mà thôi” (Dân số ký 11:5-6).

Theo văn mạch nầy, Ê-díp-tô là biểu tượng về đời sống cũ của chúng ta ở thế gian. Khi một người đã được giải cứu khỏi “Ê-díp-tô” quay lại nói rằng “Ôi chớ chi về Ê-díp-tô!”, nói thế là làm buồn Chúa vô cùng. Đức Chúa Trời phán với Môi-se trong đoạn nầy: “Ngày mai phải dọn mình ra thánh, thì các ngươi sẽ ăn thịt. Vì chưng lỗ tai Đức Giê-hô-va có nghe các ngươi khóc mà rằng: Ai sẽ cho chúng tôi ăn thịt?” Vấn đề là sự tập trung, chứ không phải là thịt. Đức Chúa Trời phán Ngài sẽ ban cho họ thịt cho tới chừng thịt tràn ra lỗ mũi. Đức Chúa Trời phán: “Các ngươi đã từ chối Chúa và khóc đòi về Ê-díp-tô”. Điểm nầy thật quan trọng. Sau khi Ngài cho họ ăn thịt Ngài cũng sai bệnh dịch đến với họ. Ngài đã làm việc đó bởi vì họ ham muốn thịt và ham muốn về Ê-díp-tô.

Kinh thánh nói rằng Ngài sẽ ban cho chúng ta mọi ước ao của lòng mình. Đó là một niềm an ủi thật đáng khích lệ mà cũng là một thử thách lớn. Ước ao của lòng bạn hướng về những điều thuộc linh hay hướng về Ê-díp-tô?

Đức Chúa Trời ban cho dân Y-sơ-ra-ên điều họ cầu xin, nhưng Ngài sai bệnh tật tổn hại đến với linh hồn họ (Thi 106:15). Điều nầy có thể đúng cho nhiều người tự nhận mình là tín đồ. Là tạo vật có ý chí để chọn lựa, chúng ta có thể có những gì chúng ta chọn. Khi chúng ta chọn củ hành và tỏi của xứ Ê-díp-tô, Đức Chúa Trời ban cho chúng ta điều đó, nhưng Ngài cũng sai bệnh tật tổn hại linh hồn chúng ta. Biểu tượng sống động nầy thách thức chúng ta bằng một câu hỏi mà Đức Chúa Trời mở đầu trong cuộc đối thọai tại Vườn Ê-đen: “Ngươi ở đâu?” Ngươi vẫn còn ở Ê-díp-tô sao? Hay là ngươi đang ở trong đất hứa?” Ngươi vẫn còn đi lòng vòng giữa Ê-díp-tô và Ca-na-an sao? Có phải ngươi đang ở Ca-na-an mà lại ham muốn những điều của Ê-díp-tô chăng?

Các Thám Tử (Chương 13)

Có một biến cố xảy ra trong câu chuyện về việc dân Y-sơ-ra-ên sai mười hai thám tử đến xứ Ca-na-an. Các thám tử được truyền bảo do thám xứ Ca-na-an để xem thử thành quách được bảo vệ thế nào. Các thám tử cũng phải xem thử dân xứ đó thể nào (nhiều hay ít, mạnh hay yếu) để biết họ có thể chinh phục được không.

Khi 12 thám tử trở về, họ nói nhiều về bông trái của đất hứa. Họ mang về một chùm nho rất lớn đến nỗi phải mất hai người dùng gậy mới khiêng nổi. Họ cũng cho biết dân xứ đó là những người khổng lồ, những chiến sĩ được trang bị mạnh mẽ và thành quách của xứ Ca-na-an được các bức tường to lớn bảo vệ dày đặc nên dân chúng xây nhà ngay trên đỉnh thành.

Mười trong số 12 thám tử là những chuyên gia về “khổng lồ học” như một bài thánh ca trước đây diễn tả: “Những người khác nhìn thấy những tên khổng lồ, Ca-lép thấy Chúa”. Có người quan sát cho rằng mười hai thám tử ở đây giống như mười hai trưởng lão, chấp sự, ủy viên hay là các thành viên trong một ủy ban, hoặc là những người lãnh đạo Hội thánh. Hai thám tử có đức tin, sẵn sàng tinh thần để chiếm xứ; còn mười thám tử “khổng lồ học” chỉ chú tâm vào những khó khăn.

Ca-lép biết sức mạnh của những thành trì kiên cố tại xứ Ca-na-an, nhưng ông không sợ. Ca-lép khuyến khích dân sự trước mặt Môi-se: “Chúng ta hãy đi lên và chiếm xứ đi, vì chúng ta thắng hơn được” (Dân số ký 13: 2-31). Đức Chúa Trời nhìn thấy đức tin của hai thám tử nầy nên Ngài sẵn sàng đổi lấy cả nước Y-sơ-ra-ên, khoảng hai đến ba triệu người, để lấy Giô-suê và Ca-lép. Ngài phán: “Hết thảy các ngươi sẽ chết trong đồng vắng nầy, và Ta sẽ đem hai người nầy, Giô-suê và Ca-lép đi với Ta vào đất hứa bởi vì họ hết lòng theo Ta và tin Ta”. Đức Chúa Trời đánh giá cao đức tin. Đối với Chúa, hai người có đức tin đáng giá hơn hàng triệu người không có đức tin.

Có một phần kế tiếp khá thú vị theo sau câu chuyện nầy, đó là sau bốn mươi lăm năm, cuối cùng dân Y-sơ-ra-ên cũng vào được đất hứa (Giô-suê 14), họ đến thành Hếp-rôn. Calép nghĩ thành Hếp-rôn là một thành trì rất kiên cố. Ông tin Đức Chúa Trời ban cho dân Y-sơ-ra-ên sức mạnh để chiến thắng Hếp-rôn. Môi-se bị thuyết phục trước đức tin của Ca-lép nên ông long trọng hứa rằng khi nào chiếm được thành Hếp-rôn, thành nầy sẽ thuộc về Ca-lép.

Sau khi lang thang trong đồng vắng bốn mươi năm, Ca-lép kéo quân đến trước mặt Giô-suê, người kế vị Môi-se và nhắc lại lời hứa của Môi-se. Ca-lép lúc đó đã 85 tuổi, nhưng ông biết rằng khi có Chúa giúp đỡ thì ông sẽ chinh phục được Hếp-rôn. Giô-suê ban thành Hếp-rôn cho Ca-lép và ông đã chiếm được thành nầy. Khi dân Y-sơ-ra-ên lằm bằm trong đồng vắng, Chúa sai rắn đến cắn họ; song Ca-lép không hề thốt lên một lời phàn nàn, ông chú tâm vào đất hứa và không hề đánh mất khải tượng.

Những Người Lằm Bằm Và Việc Rắn Cắn (Dân số ký 21)

Đức Chúa Trời ghét sự than phiền và lằm bằm. Ngài đoán phạt những người lằm bằm bằng cách sai rắn cắn, có nhiều người chết vì việc đó. Đức Chúa Trời bảo Môi-se làm con rắn bằng đồng và dựng một cây sào giữa trại. Sau đó tin tức tốt lành được công bố khắp trại, người nào bị rắn cắn hãy đến giữa trại va nhìn con rắn đồng trên cây sào thì đều được chữa lành.

Nhiều người bị rắn cắn nghi ngờ Đức Chúa Trời, thắc mắc không biết tại sao chỉ nhìn lên con rắn đồng mà lại được chữa lành khỏi bệnh rắn cắn, những người nầy bị sưng phù lên và chết. Nhưng những người khác thì cho rằng dù về phương diện y học thì phi lý nhưng tin cậy Chúa là hy vọng duy nhất mà họ có. Họ bò lết, được mang đến giữa trại và nhìn lên con rắn đồng, và thế là họ được lành.

Chúng ta có bài học áp dụng của Phúc Âm qua biểu tượng nầy khi Chúa Giê-su nói chuyện với một Ra-bi tên là Ni-cô-đem trong một buổi tối. Khi vị giáo sư lỗi lạc ở thành Giê-ru-sa-lem nầy nói với Chúa Giê-su rằng ông đến để nghe những gì Ngài phán bởi vì ông thán phục những việc Chúa làm, Chúa Giê-su nhắc Ni-cô-đem về phép lạ lớn lao nầy của Cựu ước. Sau đó Chúa Giê-su áp dụng phép lạ cho chính Ngài. Ngài nói với Ni-cô-đem, như con rắn được treo lên thể nào thì Ngài cũng bị treo lên thập tự giá thể ấy. Tất cả những ai có đức tin ngửa trông thập tự giá của Ngài sẽ thoát khỏi nan đề tội lỗi, như cách mà những người lằm bằm bị rắn cắn được cứu (Giăng 3:13-14).

Nhìn và Sống

Bạn có cái nhìn đức tin đó không? Bạn có nhìn Chúa Giê-su treo trên thập tự giá không? Bạn có đặt đức tin nơi mọi sự Chúa Giê-su làm cho bạn tại đó không? Ngài là giải pháp duy nhat cho nan đề tội lỗi của bạn bởi vì Ngài là Con độc sanh của Đức Chúa Trời khi Ngài chết trên thập tự giá thay cho bạn. Điều nầy có nghĩa là Chúa Cứu Thế là Cứu Chúa duy nhất – Ngài là hy vọng duy nhất, là giải pháp và là Cứu Chúa cho nan đề tội lỗi đời đời của bạn.

Mục sư Dick Woodward

Nguồn: mbc.icm.org