Bài học 59: Bài Ca Thiên Tài của Sa-lô-môn

Truyền Đạo phán với tấm lòng của dân sự Chúa khi họ đang tìm kiếm lời đáp cho những vấn đề rối rắm, khó xử của cuộc đời. Sa-lô-môn khuyên giục thế hệ trẻ hơn học hỏi từ kinh nghiệm của ông khi ông đi tìm ý nghĩa và mục đích sống ở đời. Mục đích có giá trị duy nhất ông tìm được trong đời là kính sợ Chúa và giữ các điều răn Ngài. Ông bảo người trẻ cần nhớ đến Chúa và sống cuộc đời tốt đẹp, vì mọi người đều sẽ gặp Ngài và sự phán xét đời đời lúc chung cuộc.

https://f9619d005a01a01064df-2b75995226c5c287889f9054e72e8f66.ssl.cf2.rackcdn.com/278059.web_audio_med_32.mp3

SÁCH TRUYỀN ĐẠO

Sách Truyền đạo nói với mỗi lòng con dân Đức Chúa Trời khi họ tìm câu trả lời cho những nan đề rắc rối, tiến thoái lưỡng nan trong cuộc sống. Chư “Truyền đạo” co nghĩa la “người day dỗ”, va sách dùng hai chữ này làm tựa đề. Thực sự đây là bài giảng của Salômôn dạy cho thanh niên về sự cuối cùng của cuộc sống. Tiếng nói trong bài giảng của ông là một giáo sư đầy kinh nghiệm, rất thuyết phục. Nhưng kinh nghiệm không phải là thầy giáo duy nhất, và chúng ta không học tập mọi điều chỉ bằng kinh nghiệm. Người giảng chủ trương cho thế hệ thanh niên học  tư  kinh  nghiệm  của  chính  ông.  Bài giảng nầy được mặc khải về một người được xem la nổi tiếng khôn ngoan đa từng sống, với tất ca sự khôn ngoan của mình, ông đã siêng năng tìm kiếm như thế nào để hiểu ý nghĩa và mục đích cua cuộc sống. “Lời kết của sư khôn ngoan”, Đức Chúa Trời dùng bài giảng nầy để bày tỏ với dân Ngài khi họ tìm kiếm, nghiên cứu, học hỏi, thắc mắc và ngay cả khi nghi ngờ.

Khảo Sát Tóm Tắt Về Sách Truyền Đạo

Sách Truyền đạo là sách thi văn thứ hai của Salômôn. Đây là bài giảng Salômôn dành cho thanh niên Ysơraên khi ông đã về già. Như chúng ta đã học trong Thi thiên 127, Salômôn xét lại cuộc đời của ông từ quan điểm và sự thuần thục của tuổi già, với sự khôn ngoan tích lũy được qua nhiều năm, ông thú nhận rằng ông đã làm việc rất khó nhọc, luôn bận tâm xây dựng nhiều công trình vô ích. Bài giảng nầy là bài mở rộng của Thi thiên 127. Ông đưa ra bài giảng nầy với niềm hy vọng là thanh niên sẽ nhận được những bài học từ kinh nghiệm đau buồn của ông.

Ba Cuộc Truy Tìm Ý Nghĩa

Trong sách Truyền đạo, Salômôn nói với thanh niên Ysơraên rằng ông cố gắng tìm kiếm ý nghĩa và mục đích của cuộc đời trong ba lãnh vực và tại điểm cuối mỗi cuộc tìm kiếm, ông chỉ thấy hư không mà thôi. Điều nầy khiến cho người ta ưa thích lời dạy của ông. Trong một Thi thiên ngắn, ông thú nhận sự thất bại của mình:

Nếu Đức Giêhôva không cất nhà,

Thì những thợ xây cất làm uổng công.

Nhược bằng Đức Giêhôva không coi giữ thành, Thì người canh thức canh luống công.

Uổng công thay cho các ngươi thức dậy sớm, Đi ngủ trễ, và ăn bánh lao khổ;

Chúa cũng ban giấc ngủ cho kẻ Ngài yêu mến bằng vậy.

Kìa, con cái là cơ nghiệp bởi Đức Giêhôva mà ra; Bông trái của tử cung là phần thưởng.

Con trai sanh trong buổi đang thì, Khác nào mũi tên nơi tay dõng sĩ.

Phước cho người nào vắt nó đầy gùi mình! Người sẽ không hổ thẹn,

Khi nói năng với kẻ thù nghịch mình tại cửa thành.

(Thi thiên 127)

Chúng ta thấy một số từ được dùng thường xuyên trong bai giang của Salômôn về mục đích và ý nghĩa của cuộc sống:

Giàu có

Salômôn thuyết giảng rằng ông từng tìm mục đích và ý nghĩa của cuộc sống qua việc tích lũy của cải, và ông trở thành người giàu có nhất. Tuy nhiên, khi ngắm nhìn sự giàu có của mình qua mạng lưới của cái chết, ông nói: “Ta cũng ghét mọi công lao ta đã làm ở dưới mặt trời, vì phải để lại cho người sau mình” (Truyền đạo 2:18).

Salômôn gặp một người đần độn nơi phố chợ và chợt nghĩ rằng người thừa hưởng sự giàu có của ông cũng có thể sẽ giống như người đó. Sự thật không thể phủ nhận là điều nay rất co kha nang xảy ra khiến Salômôn lấy chư “Hư không” lam chủ đề trong suốt hành trình truy tìm ý nghĩa của sự giàu có.

Khôn Ngoan

Khi Salômôn nhận ra rằng giàu có không phải là mục đích và ý nghĩa của cuộc sống, ông đã theo đuổi sự khôn ngoan. Ông trở nên người khôn ngoan nhất, nhưng cũng không tìm được mục đích trong điều nầy. Ông đặt tựa đe cho sư giàu co la hư không vì ông không thể đem tiền bạc theo xuống mồ. Điều đó cũng lặp lại khi ông muốn đăt tựa đề cho việc tìm kiếm mục đích va ý nghĩa của cuộc sống trong sự khôn ngoan, vì ông thấy rằng ông không thể chuyển sự khôn ngoan thành hạnh phúc: “Vì nếu sư khôn ngoan nhiều, sư phiền nao cung nhieu; ai them sư tri thức ắt thêm sự đau đớn” (1:18).

Bức tượng của nha tư tưởng không phai la hình anh của một người hạnh phúc. Ngu dốt la sư mãn nguyện đầy vui thích va đan độn, khi nó đặt trên căn bản là sự ngu muội. Vì có cố sưc tìm kiem tri thức cũng không làm tăng thêm hạnh phúc, nên Salomôn đã đặt tựa đề cho sự tìm kiếm mục tiêu và ý nghĩa cuộc sống của ông qua sự khôn ngoan cũng là Hư không.

Khoái Lạc

Cuộc tìm kiếm mục đích và ý nghĩa cuộc sống tiếp theo của Salômôn là lao vào sự vui chơi, phóng túng và buông thả. Ông buông mình vào mọi lạc thú của thế gian: “Ta chẳng từ điều gì mắt mình ước ao, cũng chẳng cấm điều gì lòng mình ưa thích”(2:10^a). Chưa có người nào từng vui chơi tiệc tùng như Salômôn. Nhưng, sau khi thỏa mãn mọi khoái lạc, Salômôn tự hỏi: Nó mang lại điều tốt lành nào? Mục đích để làm gì? Và tôi đạt được điều gì qua đó? Salômôn khám phá tận đáy lòng rằng tiệc tùng, khoái lạc thâu đêm suốt sáng, không phải là mục đích của cuộc sống.

Nhận Định

Kết luận bài thuyết giảng, Salômôn nhận định với các thính giả trẻ tuổi rằng trong cụôc đời, ông đã học được một chân lý quan trọng nhất: “Khá kính sợ Đức Chúa Trời và giữ các điều răn Ngài; ấy là trọn phận sự của ngươi. Vì Đức Chúa Trời sẽ đem đoán xét các công việc, đến nỗi việc kín nhiệm hơn hết, hoặc thiện hoặc ác cũng vậy”(12:13- 14). Theo nguyên ngữ tiếng Hêbơrơ ngụ ý rằng sự kính sợ và giữ điều răn của Đức Chúa Trời làm cho bạn trở thành một người toàn vẹn. Sự kính sợ Đức Chúa Trời là khởi đầu sự khôn ngoan, đó là điều tất nhiên. Đây là mục đích mà Salômôn tìm kiếm suốt cả cuộc đời.

Với sự khôn ngoan, Salômôn lập luận cách chắc chắn là phải có một sự phán xét công bằng vì trong suốt bài thuyết giảng, ông nói rằng cuộc sống đầy dẫy sự bất công. Người ta thừa hưởng tiền của không bởi mình làm ra, người bị áp bức thì không nhận được sự an ủi, và những người có nhiều lại thường không thỏa lòng. Sự bất công, kỳ thị, bóc lột người nghèo, sự áp bức của kẻ ác, và nhiều tội ác khác vẫn chưa bị trừng trị, khiến cho Salômôn dễ dàng lập luận là phải có một sự phán xét công bằng.

Chân Lý Vàng Được Mặc Khải Trong Sách Truyền Đạo

Khi đọc xuyên suốt sách Truyền đạo, bạn sẽ khám phá phương thức hai chiều của chân lý. Lúc nầy, Salômôn dường như đang đóng vai một người theo chủ nghĩa hoài nghi, người hay dò hỏi và nghi ngờ – là người không có sự mặc khải từ Đức Chúa Trời, và lập luận đơn thuần như một người không thuộc linh, người thế gian – Lúc khác, ông lại suy nghĩ và nói như một người thuộc linh được Đức Chúa Trời mặc khải. Mặc dù thoạt đầu tư tưởng Salômôn có nhiều sự nghi ngờ, nhưng chân lý mà ông trình bày lại giống như một người nào đó rất uyên thâm, giúp chúng ta hiểu rõ về mục đích và ý nghĩa của cuộc sống.

Hãy đọc câu nầy trong đoạn ba: “Phàm sự gì có thì tiết; mọi việc dưới trời co ky định. Co ky sanh ra, va co ky chết; co ky trồng, va co kỳ nho vật đa trồng; co ky giết, va co ky chữa lành; co ky pha dỡ, va có kỳ xây cất; có kỳ khóc và có kỳ cười; có kỳ than vãn, và có kỳ nhảy múa”(1-2). Sứ điệp nầy tương tự với sứ điệp trong Thi thiên thứ nhất, cho chúng ta biết về người được phước sẽ “Sanh bông trái theo thì tiết” (3^b). Việc Đức Chúa Trời làm trong đời sống mỗi người sẽ đến đúng thời điểm của Ngài.

Salômôn cũng giúp chúng ta hiểu thấu về hôn nhân khi ông viết: “Hai người hơn một, vì họ sẽ được công giá tốt về công việc mình. Nếu người nầy sa ngã, thì người kia sẽ đỡ bạn mình lên; nhưng khốn thay cho kẻ ở một mình mà sa ngã, không có ai đỡ mình lên! Cũng vậy, nếu hai người ngủ chung thì ấm; còn một mình thì làm sao ấm được? Lại nếu kẻ ở một mình bị người khác thắng, thì hai người có thế chống cự nó; một sợi dây bện ba lấy làm khó đứt”(4:9-12).

Khi Đức Chúa Trời thiết lập mối quan hệ hôn nhân, Ngài muốn người nam và người nữ hiệp làm một về tâm trí, thể xác và tâm linh. Kế hoạch của Ngài từ xưa đến nay là phải có chiều sâu ngày càng hơn về tâm linh và tâm trí phải biểu lộ sự vui mừng qua thể xác, đó là quan hệ tình dục. Salômôn có thể đã suy nghĩ như vậy khi ông nói một sợi dây bện ba lấy làm khó đứt. Khi xét trên phương diện hôn nhân, thì tình dục là một hình thức cao nhat của mối tương thông. Vì vậy, nếu như mối quan hệ thể xác không có chiều sâu về mặt tâm trí va tam linh, thì cũng chỉ như quan hệ giữa loài vật mà thôi.

Trong chương thứ chín, Salômôn mô tả một thành phố được cứu nhờ sự góp ý của một người khôn ngoan: “Vả, trong thành ấy có một người nghèo mà khôn, dùng sự khôn ngoan mình giải cứu thành ấy: Song về sau không ai nhớ đến người nghèo đó”(14-15). Salômôn cho việc thành phố ấy bỏ quên người khôn ngoan là một sự bất công. Công sức của người khôn ngoan không được tưởng thưởng. Ông kết luận: “Lời của người khôn ngoan được nghe tại nơi êm lặng còn hơn tiếng kêu la của kẻ cai trị trong đám dại dột”(17). Đối với ông, sự hoàn tất công việc quan trọng hơn là việc nhận lấy lời khen ngợi nơi người khác.

Kết thúc bài giảng, ông khuyên nhủ thanh niên: “Trong buổi còn thơ ấu hãy tưởng nhớ Đấng Tạo Hóa ngươi, trước khi những ngày gian nan chưa đến, trước khi những năm tới mà ngươi nói rằng: Ta không lấy làm vui lòng”(12:1). Ông biết rằng tuổi trẻ là thời điểm hưởng phước hạnh và kết quả, nhưng cũng biết rằng không thể tránh khỏi tuổi già đang đến gần. Salômôn khuyên giục: “Lại hãy tưởng nhớ Đấng Tạo Hóa trước khi dây bạc đứt, và chén vàng bể, trước khi vò vỡ ra bên suối, và bánh xe gãy ra trên giếng; và bụi tro trở vào đất y như nguyên cũ, và thần linh trở về nơi Đức Chúa Trời, là Đấng đã ban nó”(6-7). Mọi người khi còn trẻ hãy làm điều ngay thẳng và sống tốt đẹp theo ý muốn Đức Chúa Trời, vì họ sẽ phai đối mặt với Ngài trong ngày sau rốt. Và cuối cùng, Salômôn xác định ý nghĩa của cuộc sống: “Khá kính sợ Đức Chúa Trời và giữ các điều răn Ngài; ấy là trọn phận sự của ngươi”(13).

Mục sư Dick Woodward

Nguồn: mbc.icm.org