Bài học 84: Quét Sạch Từ Đầu Đến Chân
Cựu Ước Lược Khảo
Sô-phô-ni nói tiên tri về Ngày của Chúa. Ông tập trung hoàn toàn vào những ngày sau rốt khi Chúa Giê-xu trở lại và Chúa đoán xét thế gian. Ông mô tả một sự kiện sẽ ảnh hưởng mọi người và muôn loài trên thế gian. Sự đoán phạt này là hậu quả của tội lỗi của các dân, Sô-phô-ni thúc giục sự ăn năn và sự trung tín. Chúa luôn luôn bảo vệ và chăm sóc cho những ai trung tín với Ngài. Đến sau cùng, mọi người trên thế gian sẽ nhận biết Chúa là Đức Chúa Trời.
TIÊN TRI SÔPHÔNI
Tương tự như tiên tri Giôên, Sôphôni tiên tri về Ngày của Đức Giêhôva. Trong khi Giôên nhấn mạnh Ngày của Đức Giêhôva ở quá khứ, hiện tại và tương lai, thì Sôphôni lại tập trung hướng lời tiên tri của mình vào Ngày sau rốt của Ngài là một trong những sự cuối cùng mà Chúa Jêsus, các tiên tri và các sứ đồ đã nói với chúng ta.
Nội Dung Ngày Của Đức Giêhôva (Chương 1)
Khi Sôphôni rao giảng về Ngày của Đức Giêhôva, ông mô tả lại một sự kiện tàn khốc ắt sẽ xảy ra trên mọi loài thọ tạo. Qua Sôphôni, Đức Chúa Trời tuyên bố: “Ta sẽ diệt sạch mọi sự khỏi mặt đất, Đức Giêhôva phán vậy. Ta sẽ diệt loài người và loài thú, chim trời và cá biển, cùng mọi sự ngăn trở với kẻ dữ; và ta sẽ trừ tiệt loài người khỏi mặt đất, Đức Giêhôva phán vậy”(1:2-3).
Theo Sôphôni, Ngày của Đức Giêhôva là sự cuối cùng sắp xảy ra và là một biến cố lớn. Nó không chỉ liên quan đến dân Giuđa và quân Babylôn là kẻ giam cầm họ; mà còn ảnh hưởng đến loài người và mọi loài thú trên đất, kể cả chim trời và cá biển nữa.
Giống như các tiên tri khác, Sôphôni nói tiên tri về Ngày sau rốt của Đức Giêhôva đan xen với sự bắt bớ của người Babylôn khi ông tuyên bố lời Đức Chúa Trời trong những câu kế tiếp: “Ta sẽ dang tay Ta trên Giuđa va trên hết thảy dân cư Giêrusalem; se trư tiệt phần sót lại của Baanh, các tên của thầy ca va thầy te le no khỏi nơi nầy… Trong ngày tế lễ của Đức Giêhôva, Ta sẽ phạt các quan trưởng và các con trai cua vua, va hết thảy những ke mặc áo lạ. Trong ngày đó, Ta sẽ phạt het thay nhưng ke nhay qua ngach cưa, va nhưng ke lam đay dẫy sự bạo ngược và quỷ quyệt trong nhà chủ mình” (1:4, 8-9).
Sôphôni nối tiếp tiên tri Michê, quở trách và lên án các nhà lãnh đạo chính trị và tôn giáo của Giuđa vì sự sa sút thuộc linh và suy đồi đạo đức của dân sự. Theo hai vị tiên tri nầy, thì do hậu quả tội lỗi của các nhà lãnh đạo chính trị và tôn giáo mà Đức Chúa Trời giáng sự đoán phạt trên toàn bộ dân sự như vậy. Sự đoán phạt của Đức Chúa Trời giáng trên giới lãnh đạo cho đến thường dân, cho thấy Ngài muốn nhấn mạnh đến trách nhiệm của các giới lãnh đạo trước Đức Chúa Trời và trước dân sự của họ.
Đặc Điểm Về Ngày Của Đức Giêhôva (Chương 2)
Mặc dù Sôphôni chủ yếu rao báo về sự đoán phạt của Đức Chúa Trời trên Giuđa vì cớ tội lỗi họ, ông cũng nói tiên tri về Ngày của Đức Giêhôva sắp xảy đến nghịch cùng tất cả các dân tộc, đặc biệt đối với những dân từng ngược đãi dân Giuđa: “Trong Ngày lớn và cuối cùng đó, tất cả loài người trên đất phải chịu trách nhiệm giải trình những công việc mình đã làm, và Đức Chúa Trời sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng. Sôphôni tuyên bố rằng chỉ có những ai trọn đời thờ phượng Đức Chúa Trời chân thật duy nhất thì mới có thể tránh khỏi cơn thịnh nộ của Ngài trong Ngày cuối cùng”.
Trong bối cảnh của lẽ thật nầy, Sôphôni kêu gọi các dân tộc hãy ăn năn: “Hỡi dân chẳng biết xấu hổ! Hãy nhóm hiệp lại, phải, hãy nhóm hiệp lại, trước khi mạng lịnh chưa ra, ngày giờ chưa qua như trấu, trước khi sự nóng giận của Đức Giehova chưa đến trên các ngươi, trước khi ngày thạnh nộ của Đức Giêhôva chưa đến trên các ngươi. Hỡi các ngươi là mọi kẻ nhu mì của đất, làm theo mạng lịnh của Chúa, hãy tìm kiếm Đức Giêhôva, tìm kiếm sự công bình, tìm kiếm sự nhu mì, hoặc giả các ngươi sẽ được giấu kín trong ngày thạnh nộ của Đức Giêhôva” (2:1-3).
Các dân tộc ngoại giáo mặc dầu đã được Chúa dùng để thi hành sự đoán phạt của Ngài nghịch cùng dân Giuđa, nhưng họ không phải là con cái của Đức Chúa Trời hằng sống, chân thật và duy nhất. Sôphôni kêu gọi họ hãy ăn năn để được cứu thoát khỏi lửa hủy diệt mà Đức Giêhôva sẽ cho xảy đến trong Ngày cuối cùng của Ngài.
Sự vô tín và tội lỗi của các dân tộc sẽ là chất xúc tác cho Ngày của Đức Giêhôva. Trong sự diễn tả của mình về cả dân Giuđa lẫn các dân tộc ngoại giáo, Sôphôni nêu lên một số tội như là giàu có bất chính, thiếu quan tâm, vô tín, bất tuân, chống nghịch Chúa và gian ác. Theo Sôphôni, thì những toi nay cua dan sư Đưc Chúa Trời và của các dân tộc ngoại đạo sẽ kích động cơn thạnh nộ của Ngài và chúng chính là chất xúc tác dẫn đến Ngày cuối cùng của Đức Giêhôva.
Sôphôni tiên đoán rằng sự phán xét của Đức Chúa Trời sẽ lan đến các dân tộc miền duyên hải, và sẽ lan xa như lời tiên tri khẳng định: “Khốn thay cho dân cư ơ miền biển, tức la dân tộc Cơrết! Hỡi Canaan la đất của người Philitin, lời của Đưc Giêhôva cũng nghịch cùng các ngươi; Ta sẽ hủy diệt ngươi cho đến không còn dân cư nữa. Miền biển sẽ trở nên đồng cỏ, với những lều của kẻ chăn và chuồng của bầy chiên. Miền ấy se thuộc ve phần sót lai của nha Giuđa; chúng no se chăn trong các nơi đó, ban tối se nghỉ trong các nha của Achcalon; vì Giêhôva Đức Chúa Trời chúng no se thăm viếng chúng nó, va đem phu tù chúng nó trở về” (2:5-7). Ông cũng rao giảng nghịch cùng Môáp và Ammôn, cũng như Êthiôbi va Asyri. Tat ca mọi việc nầy chứng to rằng những dân tộc ngoại giáo không the thoat khỏi sư phan xét của Đức Giêhôva.
Sự Tạo Lập Mới Vào Ngày Của Đức Giêhôva (Chương 3)
Sôphôni quở trách dân Giuđa vì những lãnh đạo của họ hối lộ va chống nghịch Đức Chúa Trời: “Khốn thay cho thành bạn nghịch và ô uế, làm sư bạo ngược! No không nghe lời; không chịu sưa day; khong nhờ cậy Đức Giêhôva; không đến gần Đức Chúa Trời mình. Các quan trưởng ơ giữa no như sư tư gầm thét, các quan xét no như muong soi ban đêm, không để dành chi lại đến sáng mai. Các kẻ tiên tri nó đều là càn dỡ dối trá; các thầy tế lễ nó làm ô uế nơi thánh, và làm quanh quẹo luật pháp” (3:1-4). Ông tuyên bố rằng bởi những việc họ đã làm, nên họ sẽ bị quân Babylôn bắt làm phu tù. Ông cũng nói đến niềm hy vọng mà họ sẽ nhận được trong Ngày cuối cùng của Đức Giêhôva. Trong ngày đó, tất cả các dân tộc trên đất sẽ nhan biet Giêhôva chính la Đức Chúa Trời (3:8-11), và những người Ysơraên còn sót lại sẽ sống chân thật, trung tín với Chúa: “Những kẻ sót lại của Ysơraên sẽ không làm sự gian ác, không nói dối, không có lưỡi phỉnh gạt trong miệng chúng nó; vì chúng nó sẽ ăn và nằm ngủ, không ai làm cho kinh hãi” (3:13).
Cho dù dân Giuđa có bất trung với Ngài. Song Sôphôni báo trước rằng Đức Chúa Trời sẽ bảo vệ, và giải cứu họ thoát khỏi cảnh phu tù trong những ngày cuối cùng, hễ ai trung thành, thì sẽ giữ lòng trung thành với Ngài mãi mãi, trở nên tạo vật mới và đẹp đẽ. Chúng ta thấy lời tiên tri nầy đã được ứng nghiệm phần nào trong các sách lịch sử Exơra, Nêhêmi, và trong ba sách tiên tri cuối cùng mà chúng ta sẽ khảo sát. Đây là những tiên tri thuộc thời hậu lưu đày, có trách nhiệm rao giảng cho những người còn sống sót sau cuộc Lưu Đày của Babylôn.
Vì lời tiên tri của Sôphôni chủ yếu tập trung vào Ngày cuối cùng của Đức Giêhôva, cho nên có nhiều người tin rằng lời tiên tri của ông nói về những điều còn lại như sự nhu mì, khiêm nhường và công bình đã được ứng nghiệm trong Hội Thánh Đấng Christ phục sinh hằng sống. Tất cả các sứ đồ đều là người Do Thái, song Phaolô viết rằng tất cả người Ngoại bang nào được tái sinh thì sẽ trở nên con cái Ápraham (Galati 3:7). Phaolô cũng là một nhà tiên tri khi ông tiên báo rằng Đức Chúa Trời sẽ phục hưng dân tộc Do Thái cho chính Ngài và “tất cả người Ysơraên sẽ được cứu” (Rôma 9-11).
Mục sư Dick Woodward
Nguồn: mbc.icm.org
Sơ lược về chương trình Thánh Kinh Lược Khảo (MBC)
Thánh Kinh Lược Khảo (MBC) là chương trình nghiên cứu toàn bộ Kinh thánh, thêm vào đó là các bài giảng trên núi và các chủ đề về hôn nhân và gia đình. Các bài học nầy được xem như là chương trình giảng dạy cơ bản nhằm chăm sóc đời sống Cơ đốc, và hỗ trợ sự tăng trưởng tâm linh cho hội thánh trên toàn cầu thông qua các mục vụ hợp tác quốc tế (ICM). Mục sư Dick Woodward sáng lập khóa học nầy với phương cách độc đáo làm cho cách sách trong Kinh thánh trở nên sống động mà không bị ngăn trở bởi hệ phái tôn giáo và văn hoá nào. Chương trình nầy cung cấp phương pháp tự học Kinh thánh cách dễ hiểu dành cho mọi đối tượng mà không phụ thuộc vào trình độ văn hoá.
Chương trình giảng dạy Thánh Kinh Lược Khảo bao gồm 4 phần:
Bài học được thu âm: Bao gồm các bài học dễ hiểu, lý tưởng cho các nhóm học hoặc cá nhân . Một vài ngôn ngữ chỉ có các bài học dưới dạng nghe nầy, đặc biệt là những nơi có kỹ năng viết và đọc còn thấp.
Sách hướng dẫn dành cho các nhóm trưởng: Các sách nầy được viết cho các nhóm trưởng khi tham gia học chương trình Thánh Kinh Lược Khảo. Chương đầu tiên của bất kỳ giai đoạn nghiên cứu nào cũng có thông tin mở rộng dành cho các nhóm trưởng, tiếp theo là các câu hỏi dành cho nhóm nhỏ thảo luận. Sách hướng dẫn dành cho nhóm trưởng có những câu trả lời được in đậm.
Sách dành cho sinh viên: Các sách nầy hướng dẫn sinh viên học từng bài trong chương trình Thánh Kinh Lược Khảo. Sách bao gồm phần tóm tắt về bài học và các câu Kinh thánh chính, thêm vào đó là các câu hỏi hướng dẫn nghiên cứu y như trong sách hướng dẫn dành cho nhóm trưởng (Sách nầy không có phần trả lời).
Sách nghiên cứu: Các sách nghiên cứu được cung cấp như là tài liệu bổ sung về bối cảnh bài học cũng như phần giải nghĩa cho các nhóm trưởng. Các sách nầy không theo trình tự như các bài học dưới dạng âm thanh nhưng nó rất giá trị và nâng cao sự hiểu biết giúp ích cho người học trong quá trình nghiên cứu Kinh thánh. Cách tốt nhất để sử dụng sách nầy là đọc chúng như là phần giải nghĩa cho toàn bộ một chuyên mục (ví dụ: Từ Sáng thế ký đến Xuất Ê-díp-tô ký, các bài giảng về phước lành của Chúa Giê-xu trên núi).
Đọc Kinh thánh trong quá trình học như thế nào? Nhiều người yêu cầu MBC liệt kê các đoạn, câu Kinh thánh để họ đọc trước mỗi bài học. Cách học tại đây không dựa vào từng câu Kinh thánh nhưng sử dụng nguyên cả một sách để làm tài liệu cho mỗi bài học. Tốt nhất là phải đọc hết những sách của Kinh thánh trong một chuyên mục nào đó. Ví dụ: Khi học về Tân Ước từ Công vụ các sứ đồ đến Rô-ma, người học cần phải đọc hết hai sách nầy và nghe toàn bộ các bài học ở dạng âm thanh.
